FOTOGRAFIA ANALOGOWA
Typy aparatów analogowych
TYPY APARATÓW ANALOGOWYCH
1. Aparaty małoobrazkowe (35 mm, film 135) Najpopularniejsze aparaty analogowe. • format klatki: 24 × 36 mm • liczba klatek: 36 (czasem 24) • rodzaje aparatów: • lustrzanki (Canon AE-1, Nikon F) • dalmierze (Leica M) • kompakty (Olympus Mju) Zastosowanie: reportaż, portret, codzienna fotografia.
2. Aparaty średnioformatowe (film 120) Większa jakość, większa klatka. Format → liczba klatek: • 6×4.5 → 15–16 klatek • 6×6 → 12 klatek • 6×7 → 10 klatek • 6×9 → 8 klatek Zastosowanie: moda, portret, studio, krajobraz.
Rodzaje filmów fotograficznych
3. Aparaty wielkoformatowe (sheet film) Najwyższa jakość obrazu. • formaty: 4×5", 5×7", 8×10" • film w pojedynczych arkuszach • aparaty mieszkowe Zastosowanie: architektura, reklama, sztuka.
4. Aparaty natychmiastowe (Polaroid, Instax) • film wywołuje się sam • formaty: Instax Mini, Wide, Square • natychmiastowy podgląd
RODZAJE FILMÓW FOTOGRAFICZNYCH
1. Negatyw kolorowy (C-41) • największa tolerancja ekspozycji • łatwe skanowanie • naturalne kolory • najpopularniejszy
Czułość filmu (ISO)
2. Negatyw czarno-biały • klasyczne wywoływanie w ciemni • duża kontrola nad procesem • różne charakterystyki ziarna
3. Film odwracalny (slajd, E-6) • wysoki kontrast • niska tolerancja błędów • najlepsze kolory • do projekcji i archiwizacji
4. Filmy specjalne • IR (podczerwień) – surrealistyczne efekty • film techniczny – bardzo wysokie kontrasty • film kinowy (np. Kodak Vision) – wymaga procesu ECN-2
CZUŁOŚĆ FILMU (ISO) • ISO 50–100 → małe ziarno, dużo światła • ISO 200–400 → uniwersalne • ISO 800+ → duże ziarno, noc
Budowa i działanie aparatu analogowego
BUDOWA I DZIAŁANIE APARATU ANALOGOWEGO 1. światło przechodzi przez obiektyw 2. przysłona reguluje ilość światła 3. migawka reguluje czas naświetlania 4. światło pada na film 5. film rejestruje obraz chemicznie 6. film wywołuje się w ciemni
PROCES WYWOŁYWANIA FILMU 1. Wywoływanie negatywu kolorowego (C-41) • temperatura: 38°C • wywoływacz • wybielacz • utrwalacz • płukanie
2. Wywoływanie negatywu czarno-białego • temperatura: 20°C • wywoływacz • przerywacz • utrwalacz • płukanie • suszenie
3. Wywoływanie slajdu (E-6) • proces wieloetapowy • wysoka precyzja temperatur
PRZYGOTOWYWANIE ROZTWORÓW CHEMICZNYCH 1. Czytanie proporcji z ulotki Zapis: • 1+4 → 1 część koncentratu + 4 części wody • 1+9 → 1 część koncentratu + 9 części wody • 1+1 → pół na pół
Przykład: Chcesz zrobić 1 litr roztworu 1+4: • 200 ml koncentratu • 800 ml wody 2. Kolejność mieszania Nie wolno wlewać wody bezpośrednio do koncentratu, ponieważ może to prowadzić do niekontrolowanej reakcji chemicznej, która powoduje wytrącanie się osadu lub nieprawidłowe rozmieszanie roztworu. Prawidłową metodą jest nalewanie koncentratu do wody, co zapewnia stopniowe rozcieńczenie i homogeniczne wymieszanie. Nigdy odwrotnie (chlupnięcie, reakcja, opary). 3. Temperatura roztworów • standard: 20°C • różnice temperatur mogą uszkodzić film • wszystkie roztwory powinny mieć podobną temperaturę 4. Czas pracy roztworów • wywoływacz: 5–12 min (zależnie od filmu) • przerywacz: 30–60 s • utrwalacz: 5–10 min • płukanie: 10–20 min 5. Najczęstsze błędy egzaminacyjne • pomylenie proporcji 1+4 z 1:4 • wlanie wody do koncentratu • różne temperatury roztworów • za krótki czas utrwalania → mleczne plamy • brak przerywacza → zniszczony film • użycie przeterminowanej chemii
CIEMNIA — ZASADY PRACY 1. Oświetlenie • tylko światło bezpieczne (czerwone/oliwkowe) • nie włączać białego światła przy papierze 2. Organizacja stanowiska • wywoływacz → przerywacz → utrwalacz • osobne szczypce do każdego roztworu • pojemniki opisane 3. Bezpieczeństwo • rękawice, fartuch • wentylacja • nie jeść, nie pić • nie wdychać oparów 8. PAPIERY FOTOGRAFICZNE • RC (żywiczne) – szybkie, łatwe • FB (barytowe) – najwyższa jakość • mat, błysk, perła • multigrade – o zmiennym kontraście 9. POWIĘKSZANIE I KOPIOWANIE • ustawienie ostrości powiększalnika • wybór czasu naświetlania • test paskowy • wywoływacz → przerywacz → utrwalacz → płukanie 10. PRZYKŁADOWE PYTANIA EGZAMINACYJNE Z FOTOGRAFII ANALOGOWEJ 1. Co oznacza skala 1:1? 2. Ile klatek ma film 135? 3. Ile klatek ma format 6×6? 4. Co to jest film 120? 5. Co to jest film odwracalny? 6. Co to jest proces C-41? 7. Co to jest proces E-6? 8. Co to jest przerywacz? 9. Co to jest utrwalacz? 10.Co oznacza proporcja 1+4? 11.Dlaczego nie wolno wlewać wody do koncentratu? 12.Jakie są rodzaje filmów? 13.Co to jest światło bezpieczne? 14.Jakie są etapy wywoływania filmu? 15.Jakie są błędy przy wywoływaniu?