PODSTAWY FILMOWANIA
Klatkaż (FPS) i czas migawki w filmie
PODSTAWY FILMOWANIA
KLATKAŻ (FPS) FPS = liczba klatek na sekundę. • 24 fps – „filmowy look”, naturalny ruch, kino. • 25 fps – standard europejski (PAL), telewizja. • 30 fps – internet, vlogi, dynamiczne ujęcia. • 50/60 fps – płynny ruch, sport, slow motion. • 120 fps i więcej – bardzo płynny ruch, ekstremalne slow motion. Im więcej FPS, tym płynniejszy ruch. Im mniej FPS, tym bardziej „filmowy” charakter.
CZAS MIGAWKI W FILMIE W filmowaniu obowiązuje zasada 180°: Czas migawki ≈ 1 / (2 × FPS) Przykłady: • 25 fps → 1/50 s • 50 fps → 1/100 s • 100 fps → 1/200 s Dlaczego? Bo daje naturalne rozmycie ruchu (motion blur). Zbyt krótka migawka → obraz „szarpany”. Zbyt długa → obraz „maźnięty”.
EKSPOZYCJA W FILMIE Ekspozycję kontrolują: 1. ISO • im wyższe, tym jaśniej • ale więcej szumów 2. Przysłona (f/) • kontroluje ilość światła • wpływa na głębię ostrości • małe f/ → mała głębia (rozmyte tło) 3. Czas migawki • w filmie prawie stały (zasada 180°) • dlatego ekspozycję reguluje się głównie ND i przysłoną 4. Filtry ND • obowiązkowe w filmowaniu • pozwalają zachować prawidłowy czas migawki w jasnym świetle
Ekspozycja w filmie
STABILIZACJA OBRAZU 1. Stabilizacja optyczna (OIS) • w obiektywie • przesuwa soczewki, aby kompensować drgania 2. Stabilizacja matrycy (IBIS) • matryca porusza się, aby stabilizować obraz • bardzo skuteczna w aparatach bezlusterkowych 3. Stabilizacja elektroniczna (EIS) • cyfrowa, kadrowanie + korekcja • działa, ale zmniejsza pole widzenia 4. Sprzęt stabilizujący • statyw • monopod • gimbal • slider • steadicam
PODSTAWOWE UJĘCIA FILMOWE (PLANY) Plan totalny • pokazuje całe otoczenie • wprowadza widza w miejsce akcji Plan ogólny • postać + otoczenie • mniej szczegółów niż totalny Plan pełny • cała postać od stóp do głów Plan amerykański • od kolan w górę • klasyczny dla dialogów Plan średni • od pasa w górę • wywiady, rozmowy Półzbliżenie • od klatki piersiowej w górę • emocje + kontekst Zbliżenie • twarz, emocje Detal • oko, dłoń, przedmiot • podkreśla detal">szczegół
RUCHY KAMERY Panorama (pan) • ruch w poziomie • pokazuje przestrzeń Tilt • ruch w pionie • odkrywa obiekty od góry lub dołu Najazd / odjazd • kamera jedzie do przodu / do tyłu • zbliżenie lub oddalenie bez zmiany ogniskowej Tracking shot • kamera jedzie obok postaci • podąża za ruchem Slider • płynny ruch w bok • filmowe przejścia Gimbal • stabilny ruch w każdą stronę • dynamiczne ujęcia Dron • ruch w przestrzeni 3D • ujęcia z powietrza
ZASADY NARRACJI FILMOWEJ 1. Zasada 180° • kamera nie powinna przekraczać osi między bohaterami • inaczej widz gubi orientację 2. Ciągłość ruchu • jeśli ktoś idzie w prawo, w kolejnym ujęciu też powinien iść w prawo 3. Ciągłość spojrzeń • jeśli bohater patrzy w lewo, drugi powinien patrzeć w prawo • wygląda, jakby patrzyli na siebie 4. Zasada 30° • zmiana kąta kamery min. o 30° • inaczej powstaje „skok montażowy” 5. Establishing shot • pierwsze ujęcie pokazuje miejsce akcji 6. Match cut • łączenie dwóch ujęć podobnym ruchem lub kształtem • płynna narracja